Predatör Dergi Nasıl Tespit Edilir? ? Akademisyenler İçin Uyarı Rehberi

Predatör Dergi Nedir?

Predatör (yırtıcı) dergiler, bilimsel yayıncılık standartlarını karşılamadan, yüksek makale işlem ücreti (APC) karşılığında hızlı kabul vaat eden sahte veya düşük kaliteli akademik dergilerdir. Bu dergiler gerçek hakem değerlendirmesi yapmaz, editöryal süreçleri şeffaf değildir ve akademisyenlerin kariyerine ciddi zarar verebilir.

Neden Tehlikelidir?

Akademik itibar kaybı: Predatör dergide yayın yapmak, bilim camiasında itibar kaybına yol açar.

Doçentlik başvurusunda red: ÜAK jürileri predatör dergilerdeki yayınları reddedebilir ve hatta etik soruşturma başlatabilir.

Para kaybı: 500-5.000 USD arası ücret alıp karşılığında kalitesiz yayın sunarlar.

Akademik etik ihlali: Bazı üniversiteler predatör dergide yayın yapmayı etik ihlal olarak değerlendirmektedir.

Tespit Yöntemleri ? 10 Kırmızı Bayrak

1. Derginin SCIE, SSCI, AHCI, ESCI veya Scopus'ta indekslenip indekslenmediğini kontrol edin. İndekslenmiyorsa dikkatli olun.

2. Web sitesi profesyonel görünüyor mu? Yazım hataları, kötü tasarım ve eksik bilgiler predatör dergi işaretidir.

3. Editöryal kurul gerçek akademisyenlerden mi oluşuyor? İsimleri Google Scholar'da aratın.

4. Hakem değerlendirme süresi makul mü? 1-2 hafta içinde kabul vaat eden dergiler şüphelidir ? gerçek hakem süreci en az 4-8 hafta sürer.

5. Makale işlem ücreti (APC) talep ediliyor mu ve bu ücret şeffaf mı? Gizli ücretler veya aşırı yüksek APC'ler uyarı işaretidir.

6. ISSN numarası var mı ve gerçek mi? issn.org adresinden doğrulayın.

7. Derginin açık arşivi var mı? Geçmiş sayıları incelenebiliyor mu?

8. Size istenmeyen e-posta (spam) ile makale daveti geldi mi? Meşru dergiler genellikle spam e-posta göndermez.

9. Derginin kapsamı çok geniş mi? "Journal of Science, Technology, Arts, Medicine, Engineering and Social Sciences" gibi her şeyi kapsayan dergiler şüphelidir.

10. Think-Check-Submit (thinkchecksubmit.org) kontrol listesini kullanın.

Güvenilir Kontrol Araçları

Web of Science Master Journal List: mjl.clarivate.com ? WoS indeksli tüm dergileri sorgulayın.

Scopus Sources: scopus.com/sources ? Scopus indeksli dergileri kontrol edin.

DOAJ (Directory of Open Access Journals): doaj.org ? Kaliteli açık erişim dergilerinin listesi.

Cabells Predatory Reports: cabells.com ? Predatör dergi veritabanı (ücretli ama kapsamlı).

TR Dizin Dergi Listesi: trdizin.gov.tr ? ULAKBİM tarafından onaylı ulusal dergiler.