Etik Kurul Onayı Nasıl Alınır? ? Adım Adım Rehber
Etik Kurul Onayı Nedir?
Etik kurul onayı, insan katılımcıları, hayvan deneklerini veya kişisel verileri içeren araştırmaların etik standartlara uygun olduğunu belgeleyen resmi izindir. Türkiye'de 2020 sonrasında TR Dizin, birçok uluslararası dergi ve TÜBİTAK etik kurul onayı belgesi zorunlu kılmaktadır. Onaysız yapılan araştırmalar yayınlanamaz ve etik ihlal olarak değerlendirilebilir.
Hangi Araştırmalar Onay Gerektirir?
Kesinlikle gerekli: Anket, mülakat, gözlem, deney gibi insan katılımcılı tüm çalışmalar. Tıbbi araştırmalar, klinik deneyler. Öğrenci ve çalışanlar üzerinde yapılan her türlü veri toplama.
Duruma göre gerekli: Sosyal medya verisi analizi (kişisel veri içeriyorsa). Arşiv ve doküman analizi (KVKK kapsamına giriyorsa). Kamuya açık verilerin ikincil analizi.
Genellikle gerekmez: Tamamen teorik çalışmalar. Kamuya açık istatistiksel verilerin analizi. Literatür taraması ve derleme çalışmaları.
Başvuru Süreci
Adım 1: Üniversitenizin Etik Kurul web sayfasından başvuru formunu indirin. Sosyal bilimler ve sağlık bilimleri için genellikle ayrı etik kurullar vardır.
Adım 2: Başvuru formunu doldurun: araştırma başlığı, amacı, yöntemi, katılımcı profili, veri toplama araçları, riskler ve önlemler.
Adım 3: Ek belgeleri hazırlayın: bilgilendirilmiş onam formu, anket/mülakat soruları, araştırmacı özgeçmişi.
Adım 4: Başvuruyu online sistem veya elden teslim edin.
Adım 5: Kurul toplantısında değerlendirilir (genellikle ayda 1 kez toplanır). Sonuç: Onay / Düzeltme İstemi / Red.
Bilgilendirilmiş Onam Formu
Katılımcılara verilmesi zorunlu olan bu form şunları içermelidir: araştırmanın amacı ve süresi, katılımcıdan beklenenler, olası riskler, gizlilik güvencesi, istedikleri zaman çekilebilecekleri bilgisi, araştırmacının iletişim bilgileri. Katılımcı bu formu okuyup imzalamalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
1. Veri topladıktan sonra etik kurul başvurusu yapmak ? onay araştırma başlamadan ÖNCE alınmalıdır.
2. Onam formunda araştırma detaylarını eksik bırakmak.
3. Kurul toplantı takvimini kontrol etmemek ? toplantı ayda 1 kez yapılır, kaçırırsanız 1 ay beklersiniz.
4. Tez danışmanını araştırmacı olarak eklememek.
