Akademik Etik Eğitimi ve Sertifikası ? Neden Gerekli, Nasıl Alınır?
Etik Eğitim Neden Zorunlu Hale Geldi?
YÖK, TÜBİTAK ve birçok üniversite artık lisansüstü öğrencilerin ve proje yürütücülerinin araştırma etiği eğitimi almasını zorunlu kılmaktadır. Etik kurul başvurusunda, TÜBİTAK proje başvurusunda ve tez savunmasında etik eğitim sertifikası istenebilir.
YÖK Etik Eğitim Platformu
YÖK, "Akademik Etik" başlıklı online eğitim modülleri sunmaktadır. Kendi üniversitenizin lisansüstü enstitüsünde de etik eğitim programı olabilir. İçerik: araştırma dürüstlüğü, intihal, yazarlık etiği, veri yönetimi, çıkar çatışması, etik kurul süreçleri.
CITI Program (Uluslararası)
Collaborative Institutional Training Initiative (CITI Program), dünya genelinde en yaygın kullanılan araştırma etiği eğitim platformudur. Online modüller, her modül sonrası quiz, sertifika. Birçok uluslararası dergi ve fonlayıcı CITI sertifikası kabul eder. Bazı Türk üniversiteleri CITI abonesidir ? ücretsiz erişim sağlayabilir.
Eğitim İçeriği
Modül 1: Araştırma dürüstlüğü ilkeleri ? dürüstlük, şeffaflık, nesnellik, sorumluluk.
Modül 2: İntihal türleri ve önleme ? doğrudan kopyalama, parafraz intihal, öz intihal.
Modül 3: Yazarlık etiği ? ICMJE kriterleri, gift/ghost authorship.
Modül 4: Veri yönetimi ve fabrication/falsification ? veri uydurma ve çarpıtma.
Modül 5: İnsan katılımcılarla araştırma ? bilgilendirilmiş onam, gizlilik, hassas gruplar.
Modül 6: Çıkar çatışması ? finansal, kişisel, kurumsal çıkar çatışmaları.
Sertifika Geçerliliği
Çoğu sertifika 3-5 yıl geçerlidir. Süre dolduğunda güncelleme eğitimi alınması gerekir. Sertifikanızı tez dosyanıza, proje başvurularına ve etik kurul başvurusuna ekleyin.
